Chủ nghĩa dân tộc của đồng Dollar và mối nguy cho toàn cầu

Chủ nghĩa dân tộc của đồng Dollar và mối nguy cho toàn cầu

14:29 13/05/2024

Thậm chí nghiêm trọng hơn việc Fed tăng lãi suất sẽ là sự phá giá của đồng tiền Mỹ do động cơ chính trị.

Đồng đô la vừa là tiền tệ của Mỹ vừa là đồng tiền của thế giới. Trong khi Mỹ chiếm khoảng 15.5% GDP toàn cầu (PPP), thì đồng đô la lại tham gia vào 88% tất cả các giao dịch tiền tệ quốc tế. Khoảng 58% dự trữ toàn cầu được giữ bằng tiền Mỹ.

Tính kinh tế lý giải cho tình trạng lệch lạc này rất mơ hồ. Tính chất đồng tiền dự trữ hỗ trợ thâm hụt tài khoản vãng lai của Hoa Kỳ, điều này có lợi cho các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ và tạo ra thị trường cho phần còn lại của thế giới, nhưng cũng khiến nền kinh tế Hoa Kỳ rời xa hàng hóa thương mại. Sự lan rộng toàn cầu của đồng đô la khiến Cục Dự trữ Liên bang sẵn sàng trở thành ngân hàng trung ương thế giới. Sự phổ biến của đồng đô la cũng mang lại quyền lực to lớn cho nước Mỹ. Các biện pháp trừng phạt tài chính của Mỹ là một bản án tử hình về mặt thương mại.

Trong một thế giới ngày càng đa cực và đối kháng, sự kết hợp kỳ lạ giữa đối đầu trừng phạt và hợp tác thương mại này có thể tiếp tục được bao lâu?

Một số người ở Washington lo ngại rằng Mỹ sẽ lạm dụng vũ khí trừng phạt của mình, làm xói mòn niềm tin vào đồng đô la và cuối cùng là nguồn sức mạnh của chính nước Mỹ. Tuy nhiên, một mối đe dọa lớn hơn nhiều đối với hiện trạng lại đến từ hoạt động của chính hệ thống tiền tệ.

Hệ thống đồng đô la toàn cầu hoạt động tốt nhất khi đồng đô la dồi dào, khi lãi suất của Mỹ thấp và các loại tiền tệ khác đang tăng cao. Việc dễ dàng tiếp cận đồng đô la sẽ thúc đẩy hoạt động kinh tế trên toàn thế giới. Hiện tại, chúng ta đang ở tình hình ngược lại. Sự phục hồi tích cực của nền kinh tế Mỹ đã buộc Fed phải tăng lãi suất, đẩy đồng đô la lên cao và gây căng thẳng cho hoạt động kinh doanh sử dụng đồng đô la trên toàn thế giới.

Điều này gây khó chịu nhưng bản thân nó không gây ra mối lo ngại mang tính hệ thống. Giới tinh hoa tài chính trên khắp thế giới biết cách phản ứng trước áp lực của đồng đô la mạnh. Ngân hàng Trung ương Châu Âu và Ngân hàng Nhật Bản sẽ điều chỉnh việc thiết lập lãi suất của họ. Các ngân hàng trung ương lớn ở các thị trường mới nổi có đủ sức mạnh để can thiệp để ngăn chặn đồng nội tệ mất giá.

Nhưng nếu dao động tỷ giá hối đoái đủ lớn và tỷ giá hối đoái của đồng USD duy trì ở mức cao lâu hơn thì lớp vỏ bình yên này có thể bị phá vỡ. Câu hỏi về đồng đô la có thể được đưa vào lĩnh vực chính trị. Không phải vô cớ mà chính phủ của Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva ở Brazil tiếp tục nói về việc Brics đang thiết lập một giải pháp thay thế cho đồng đô la. Ở bên lề nền kinh tế thế giới, thiệt hại do việc Mỹ tăng lãi suất gần đây gây ra là rất sâu sắc. Như một báo cáo gần đây do G20 thực hiện cho thấy, luồng vốn cho vay đối với các nước nghèo nhất thế giới đã bị đảo ngược vào năm 2023. IMF và Ngân hàng Thế giới đã không thể bù đắp được. Nhu cầu cải cách cơ cấu là rất rõ ràng.

Nhưng nơi mà chính sách đồng đô la mạnh có ý nghĩa quan trọng nhất lại nằm ở trung tâm của hệ thống, ngay tại chính Hoa Kỳ.

Chính quyền Biden đã quyết định không coi sự tăng giá của đồng đô la là rắc rối, mà coi đó là một dấu hiệu cho thấy sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ của Mỹ. Donald Trump không hề tỏ ra kiềm chế như vậy.

Là người được hình thành từ thời kỳ khủng hoảng của nước Mỹ những năm 1970 và đầu những năm 1980, Trump có quan điểm dân tộc chủ nghĩa mạnh mẽ về thương mại và tỷ giá hối đoái. Đối với ông, đồng đô la mạnh sẽ “giết chết” nước Mỹ, có lợi cho Trung Quốc. Cố vấn thân cận của Trump, Robert Lighthizer ủng hộ việc sử dụng thuế quan để buộc đồng đô la phải giảm giá. Trong lãnh địa của Trump thậm chí còn có cuộc thảo luận về việc đặt Cục Dự trữ Liên bang phụ thuộc vào Chính phủ để buộc Fed phải hạ lãi suất.

Đầu tiên dưới thời Trump và sau đó là Biden, các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ đã kết hợp chính sách công nghiệp, chính sách thương mại, năng lượng xanh và địa chính trị thành một công thức dân tộc chủ nghĩa mạnh mẽ. Việc thêm hệ thống tiền tệ vào hỗn hợp sẽ tạo nên một loại cocktail thực sự bùng nổ. Một nỗ lực toàn diện phá giá đồng đô la nhằm phục hồi nền sản xuất của Mỹ sẽ chính trị hóa hệ thống tiền tệ toàn cầu theo cách vượt xa các cuộc tấn công do các biện pháp trừng phạt tài chính mang lại.

Tất nhiên, Trump có thể không thắng. Và ngay cả nếu ông thắng, ai biết liệu ông ta có nghiêm túc với bất kỳ dự định chính sách kinh tế nào hay không. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông đã bị kiềm chế. Nhưng bài học chung là thế này: các yếu tố quyết định tương lai của hệ thống đồng đô la không phải là Trung Quốc và Nga mà là chính trị và kinh tế của chính Hoa Kỳ.

Hoa Kỳ thiết lập hệ thống đồng đô la vào năm 1944 tại Bretton Woods. Tổng thống Richard Nixon đã phá vỡ nó lần đầu tiên vào đầu những năm 1970. Sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Mỹ đã dẫn đầu một kỷ nguyên mới về nới lỏng định lượng. Câu hỏi vào năm 2024 là liệu cuộc khủng hoảng đang diễn ra của nền dân chủ Mỹ có sắp lan sang nền kinh tế thế giới nói chung hay không.

FT.

Broker listing

Cùng chuyên mục

Báo cáo Phân tích: Tiềm năng Tăng trưởng của Nền Kinh tế Hoa Kỳ (Phần 1)
Kiều Hồng Minh

Kiều Hồng Minh

Junior Analyst

Báo cáo Phân tích: Tiềm năng Tăng trưởng của Nền Kinh tế Hoa Kỳ (Phần 1)

Tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững trong dài hạn (hay tiềm năng tăng trưởng) của một nền kinh tế được xác định bởi nhiều yếu tố. Mặc dù ít được quan tâm do tính học thuật cao, dữ liệu này có tầm quan trọng tương đối lớn. Trong một loạt báo cáo gồm năm phần, chúng tôi sẽ đi sâu vào phân phân tích triển vọng và tiềm năng tăng trưởng kinh tế tại Hoa Kỳ.
Những bất ổn thương mại và căng thẳng địa chính trị thúc đẩy đồng USD tăng giá
Tuấn Hưng

Tuấn Hưng

Junior Analyst

Những bất ổn thương mại và căng thẳng địa chính trị thúc đẩy đồng USD tăng giá

Tâm lý thị trường đã có bước ngoặt quyết định theo chiều hướng xấu hơn vào tuần trước, với tâm lý sợ rủi ro chiếm ưu thế trên khắp các loại tài sản. Sự kết hợp giữa tình hình kinh tế xấu đi ở Hoa Kỳ và tình hình bất ổn toàn cầu gia tăng đã làm dấy lên lo ngại rằng khẩu vị rủi ro có thể suy yếu hơn nữa. Cổ phiếu phải đối mặt với áp lực bán mới trong khi lợi suất giảm mạnh.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ